TongKet.comTổng Kết
Cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp

Báo cáo kết quả chuyển đổi số của cơ quan: nói việc đã đổi, đừng kể máy đã mua

Báo cáo chuyển đổi số cuối năm hay thành danh sách thiết bị và tài khoản. Cách viết theo việc đã đổi, các nhóm chỉ số nên có, câu viết sai và viết lại, câu mẫu điền được.

A Vietnamese woman in a dusty blue ao dai sits at a desk with a blank glowing screen in a specialist office, low angle from the side, warm dim evening lamp light

Báo cáo kết quả chuyển đổi số của cơ quan nên trả lời việc gì đã đổi cách làm, đổi tới mức nào và người dân, cán bộ được lợi gì, đo bằng các tỷ lệ như văn bản điện tử, hồ sơ xử lý trên môi trường điện tử, kết quả giải quyết thủ tục được số hoá; danh sách thiết bị, tài khoản đã cấp chỉ là phần điều kiện. Bản nào mở đầu bằng số máy tính đã mua và số buổi tập huấn thường là bản chưa có kết quả để nói.

Chuyển đổi số là chuyên đề mới hơn cải cách hành chính nên khung báo cáo ở nhiều nơi chưa ổn định, mỗi năm đề cương một kiểu. Bài này không đưa chỉ tiêu cụ thể của cấp trên nào mà đưa cách nghĩ và khung viết dùng được với hầu hết đề cương: nhóm chỉ số nên có, cách tính, bảng câu viết sai và viết lại, phần tồn tại và phương hướng có thể đo được.

Đầu vào, hoạt động và kết quả: ba lớp không được trộn

Mọi việc chuyển đổi số ở cơ quan đều có ba lớp. Lớp đầu vào là những gì được đầu tư: máy móc, đường truyền, phần mềm, kinh phí, số người được tập huấn. Lớp hoạt động là việc đã làm: triển khai hệ thống, nhập dữ liệu, số hoá hồ sơ. Lớp kết quả là thay đổi thật: văn bản không còn phải in ký, người dân không phải nộp lại giấy tờ đã có, thời gian xử lý ngắn đi.

Báo cáo yếu thường dừng ở lớp một và lớp hai. Câu "đã trang bị 25 máy tính, tổ chức 6 lớp tập huấn, triển khai hệ thống quản lý văn bản" nghe có vẻ nhiều việc, nhưng người đọc không biết sau tất cả những việc đó, văn bản trong cơ quan đã đi bằng giấy hay bằng điện tử.

Cách viết tốt là đi ngược: bắt đầu từ lớp kết quả với tỷ lệ cụ thể, rồi mới nói những hoạt động và đầu vào đã làm nên kết quả đó. Ví dụ giả định: Tỷ lệ văn bản đi được ký số và gửi hoàn toàn trên môi trường điện tử đạt 92%, tăng từ 70% của năm trước; có được kết quả này là nhờ cấp chữ ký số cho toàn bộ lãnh đạo phòng và quy định không nhận văn bản giấy đối với các loại văn bản thông thường. Câu đó vừa có kết quả, vừa giải thích vì sao đạt được.

Các nhóm chỉ số nên có và cách tính

Không phải cơ quan nào cũng có đủ các nhóm dưới đây. Chọn những nhóm phù hợp với đề cương được giao, giữ đúng mẫu số. Số trong cột ví dụ là ví dụ giả định.

NhómChỉ sốMẫu sốVí dụ giả định
Văn bản điện tửTỷ lệ văn bản đi ký số, gửi điện tửTổng văn bản đi trong năm2.760 trên 3.000 văn bản, đạt 92%
Hồ sơ công việcTỷ lệ hồ sơ công việc lập và xử lý trên môi trường điện tửTổng hồ sơ công việc được giao trong năm1.530 trên 1.800, đạt 85%
Thủ tục hành chínhTỷ lệ hồ sơ trực tuyến; tỷ lệ kết quả giải quyết được số hoáHồ sơ tiếp nhận; hồ sơ đã giải quyết45% và 80%
Dữ liệuTỷ lệ hồ sơ lưu trữ cũ đã số hoá theo kế hoạchTổng số hồ sơ trong kế hoạch số hoá năm600 trên 1.000 hộp, đạt 60%
Con ngườiSố cán bộ sử dụng thành thạo các hệ thống dùng chungTổng số cán bộ, công chức38 trên 40 người, đạt 95%
Cộng đồng (cấp xã)Số lượt tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn người dânKhông cần tỷ lệKhoảng 1.200 lượt

Kiểm lại: 2.760 chia 3.000 bằng 0,92; 1.530 chia 1.800 bằng 0,85; 600 chia 1.000 bằng 0,6; 38 chia 40 bằng 0,95. Những phép chia này đơn giản nhưng sai một chữ số ở mẫu số là cả dòng hỏng, nên vẫn nên bấm lại.

Với chỉ số "thành thạo", ghi rõ đo bằng cách nào: tự khai, kiểm tra thực hành hay đánh giá của lãnh đạo phòng. Không có cách đo thì nên đổi thành số người đã được hướng dẫn và đang dùng hằng ngày.

Viết sai và viết lại

Sai: "Công tác chuyển đổi số được quan tâm chỉ đạo quyết liệt, đạt nhiều kết quả tích cực." Không có việc, không có số. Viết lại: Năm [năm], [số] trên [số] nhiệm vụ trong kế hoạch chuyển đổi số hoàn thành; tỷ lệ hồ sơ công việc xử lý trên môi trường điện tử đạt [tỷ lệ]%, tăng [số] điểm phần trăm.

Sai: kể tên các phần mềm, hệ thống đã triển khai. Người đọc ở cấp trên đã biết hệ thống dùng chung là gì. Báo cáo chỉ cần nói hệ thống được dùng tới đâu: bao nhiêu người dùng thật, bao nhiêu việc đã chuyển lên, còn việc gì vẫn làm trên giấy.

Sai: "100% cán bộ được cấp tài khoản." Cấp tài khoản là đầu vào. Hỏi tiếp: trong số đó bao nhiêu người đăng nhập đều đặn, bao nhiêu việc được xử lý qua tài khoản ấy. Nếu có số đăng nhập, ghi số đó.

Sai: nói số hoá xong mà không nói dùng vào việc gì. Số hoá hồ sơ cũ chỉ có ý nghĩa khi tra cứu được. Viết lại: Đã số hoá [số] hộp hồ sơ đất đai; công chức tra cứu trực tiếp trên hệ thống thay vì tìm trong kho, thời gian tìm một hồ sơ giảm từ khoảng [số] phút xuống [số] phút.

Sai: phần tồn tại chỉ nói "hạ tầng còn hạn chế". Gọi tên: đường truyền chậm vào giờ cao điểm buổi sáng, [số] máy tính đã dùng trên bảy năm, khiến [việc cụ thể] bị chậm. Có tên việc mới có cách xử lý.

Gom số liệu cuối năm cho chuyên đề này

Số liệu chuyển đổi số nằm ở nhiều người hơn ta nghĩ. Danh sách dưới đây giúp không bỏ sót.

  • Văn thư: số văn bản đi, đến; số ký số, số gửi nhận điện tử; số văn bản còn phải gửi bản giấy và lý do.
  • Người quản trị hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ công việc: số hồ sơ lập trên hệ thống, số người dùng thường xuyên.
  • Bộ phận một cửa: hồ sơ trực tuyến, kết quả số hoá, hồ sơ dùng lại dữ liệu đã có.
  • Người phụ trách lưu trữ: tiến độ số hoá hồ sơ cũ theo kế hoạch.
  • Kế toán: kinh phí đã chi cho chuyển đổi số, chỉ ở mức tổng.
  • Tổ công nghệ số cộng đồng (ở xã, phường): số buổi, số lượt hướng dẫn người dân.
  • Lãnh đạo các phòng: những việc trong phòng đã thôi làm trên giấy trong năm.

Câu hỏi cuối dành cho lãnh đạo phòng thường cho ra những chi tiết đắt nhất của báo cáo, như "từ tháng sáu, phòng không còn in tờ trình gửi lãnh đạo ký nháy". Những chi tiết như vậy đọc lên thấy ngay sự thay đổi, hơn hẳn một tỷ lệ khô.

Một tình huống: tỷ lệ cao mà vẫn in giấy

Ví dụ giả định: một cơ quan báo cáo 95% văn bản đi được gửi điện tử. Nhưng khi hỏi kỹ, hầu hết tờ trình nội bộ vẫn được in ra để lãnh đạo ký tay trước, rồi văn thư mới ký số và phát hành. Tỷ lệ đúng về con số, nhưng cách làm bên trong chưa đổi bao nhiêu.

Báo cáo trung thực sẽ nói rõ điều này ở phần tồn tại, và đó lại là một điểm cộng. Tỷ lệ văn bản đi được gửi điện tử đạt [tỷ lệ]%, tuy nhiên khâu trình ký nội bộ vẫn chủ yếu trên giấy; năm tới đơn vị chuyển toàn bộ khâu trình ký các loại văn bản thông thường lên hệ thống, áp dụng từ quý [quý].

Câu này cho thấy cơ quan hiểu chuyển đổi số là đổi cách làm chứ không phải đổi chỗ lưu. Người đọc ở cấp trên thường đánh giá cao kiểu tự soát như vậy hơn một báo cáo toàn số đẹp, vì nó cho thấy năm tới đơn vị biết mình cần làm gì.

Phần điều kiện bảo đảm: viết gọn, đặt sau kết quả

Đầu vào vẫn cần có mặt trong báo cáo, nhưng ở đúng chỗ: một mục ngắn sau phần kết quả, gọi là điều kiện bảo đảm hoặc tên tương tự theo đề cương. Mục này nêu số thiết bị đã trang bị hoặc thay mới, tình trạng đường truyền, số chữ ký số đã cấp, số lượt cán bộ được bồi dưỡng kỹ năng số và tổng kinh phí, mỗi thứ một dòng.

Điều quan trọng là nối đầu vào với kết quả hoặc với tồn tại. Ví dụ giả định: cơ quan có 40 máy tính, trong đó 12 máy đã dùng trên bảy năm, chiếm 30%; đây chính là những máy hay treo khi mở hồ sơ dung lượng lớn, làm chậm việc số hoá. Viết như vậy, phần đầu vào không còn là danh sách khoe mà trở thành căn cứ cho kiến nghị ở cuối báo cáo.

Đến ngày [ngày], cơ quan có [số] máy tính đang sử dụng, trong đó [số] máy đã quá [số] năm; [số] trên [số] lãnh đạo được cấp chữ ký số; tổng kinh phí cho chuyển đổi số trong năm là [số] triệu đồng.

Phương hướng năm tới: ít việc, có mốc

Phương hướng chuyển đổi số nên chọn ba bốn việc làm thay đổi cách làm việc rõ nhất, không liệt kê lại toàn bộ kế hoạch của cấp trên. Mỗi việc có chỉ số đích, người chủ trì và mốc thời gian.

Năm tới, đơn vị tập trung: một là chuyển toàn bộ khâu trình ký nội bộ lên hệ thống trước quý [quý]; hai là hoàn thành số hoá [số] hộp hồ sơ lưu trữ còn lại; ba là nâng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến lên [tỷ lệ]% bằng hướng dẫn trực tiếp tại quầy và tại khu dân cư. Văn phòng theo dõi, báo cáo tiến độ hằng quý.

Những việc lớn cần cấp trên đầu tư như thay mới thiết bị hay nâng cấp đường truyền thì đưa sang phần kiến nghị, kèm số thiết bị, tuổi thiết bị và việc đang bị ảnh hưởng. Như vậy phương hướng chỉ chứa việc đơn vị tự làm được, và cuối năm sau chấm được rõ ràng.

Câu hỏi thường gặp

Báo cáo chuyển đổi số có cần kể tên phần mềm đã dùng không?

Không cần. Người đọc quan tâm hệ thống được dùng tới mức nào và đã thay đổi cách làm việc ra sao. Chỉ nhắc tên khi đề cương của cấp trên yêu cầu báo cáo riêng từng hệ thống.

Tỷ lệ văn bản điện tử tính trên mẫu số nào?

Thường tính trên tổng số văn bản đi của cơ quan trong năm, trừ những loại văn bản mà quy định hiện hành yêu cầu bản giấy nếu đề cương cho phép trừ. Ghi rõ cách tính trong báo cáo. Nếu cấp trên hướng dẫn cách tính khác thì theo hướng dẫn đó.

Cấp xã nên viết gì cho phần chuyển đổi số cộng đồng?

Nêu số buổi, số lượt tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn người dân, những việc người dân đã tự làm được như nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt. Kèm một hai chi tiết cụ thể ở khu dân cư. Không cần nêu tên người được hướng dẫn.

Có nên đưa kinh phí chuyển đổi số vào báo cáo không?

Nên đưa ở mức tổng, đặt cạnh kết quả đạt được để người đọc thấy chi phí đổi lấy gì. Chi tiết từng khoản để ở báo cáo tài chính. Số phải khớp với số của kế toán.

Tỷ lệ cao nhưng thực tế vẫn làm trên giấy thì viết thế nào?

Ghi đúng tỷ lệ và nói rõ khâu nào vẫn còn làm trên giấy ở phần tồn tại, kèm kế hoạch chuyển đổi khâu đó năm tới. Cách viết thẳng như vậy làm báo cáo đáng tin hơn. Người đọc cấp trên cũng dễ hỗ trợ đúng chỗ.

Phần phương hướng chuyển đổi số nên có mấy việc?

Ba đến bốn việc trọng tâm là vừa, mỗi việc có chỉ số đích, người chủ trì và mốc thời gian. Việc cần đầu tư lớn từ cấp trên đưa sang kiến nghị. Liệt kê quá nhiều việc khiến cuối năm khó chấm và dễ thành hình thức.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138