Báo cáo sơ kết học kỳ 1 của trường mầm non xoay quanh bốn mảng chính là nuôi dưỡng, chăm sóc sức khoẻ, giáo dục và bảo đảm an toàn cho trẻ, rồi mới tới đội ngũ, cơ sở vật chất, phối hợp với gia đình và nhiệm vụ học kỳ 2. Điểm khác hẳn trường phổ thông là kết quả giáo dục trẻ không nói bằng điểm hay xếp loại mà bằng việc trẻ được tổ chức hoạt động gì, mức độ tham gia và sự tiến bộ chung của nhóm lớp.
Người viết thường là phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, phối hợp với phó hiệu trưởng phụ trách nuôi dưỡng và kế toán. Bài này đưa khung báo cáo, cách nói về trẻ đúng mực, bảng câu mẫu, phần an toàn và những lỗi hay gặp. Mọi số trong bài là ví dụ giả định.
Vì sao báo cáo mầm non không mượn khung trường phổ thông được
Nhiều trường mầm non nhận khung báo cáo dùng chung cho các cấp, trong đó có mục kết quả học tập. Bê nguyên mục đó sang thì người viết buộc phải tìm một con số nào đó để điền, và thế là xuất hiện những câu như tỷ lệ trẻ đạt loại tốt. Cách nói đó không hợp với giáo dục mầm non, nơi trẻ được theo dõi sự phát triển theo mục tiêu từng độ tuổi chứ không được xếp hạng.
Phần lớn sức lực của trường mầm non dồn vào việc ăn, ngủ, vệ sinh, sức khoẻ và an toàn của trẻ suốt cả ngày. Một bản sơ kết công bằng với công sức của giáo viên và nhân viên nuôi dưỡng phải dành chỗ xứng đáng cho mảng này: thực đơn, bữa ăn bán trú, theo dõi sức khoẻ định kỳ, phòng bệnh theo mùa.
Thêm một khác biệt: cha mẹ trẻ mầm non gặp giáo viên hằng ngày lúc đón và trả trẻ, nên phần phối hợp với gia đình phong phú hơn trường phổ thông. Báo cáo nên ghi được những việc như trao đổi đầu giờ, góc tuyên truyền, buổi cha mẹ cùng trẻ tham gia hoạt động, thay vì chỉ đếm số buổi họp.
Khung báo cáo bảy phần
Độ dài gợi ý cho trường quy mô vừa khoảng sáu đến tám trang.
- Đặc điểm tình hình. Số nhóm trẻ, lớp mẫu giáo, số trẻ theo độ tuổi, số trẻ bán trú, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; điểm trường nếu có.
- Nuôi dưỡng. Tổ chức bữa ăn bán trú, xây dựng thực đơn theo mùa, kiểm soát nguồn thực phẩm, công khai tài chính bữa ăn ở mức tổng.
- Chăm sóc sức khoẻ. Khám sức khoẻ định kỳ, theo dõi cân nặng chiều cao bằng biểu đồ tăng trưởng, phòng bệnh theo mùa, vệ sinh.
- Giáo dục. Thực hiện chương trình theo độ tuổi, các chuyên đề trọng tâm, hoạt động trải nghiệm, lễ hội, sự tiến bộ chung của trẻ theo mục tiêu giáo dục.
- Bảo đảm an toàn. Kiểm tra cơ sở vật chất, đồ chơi, quy trình đón trả trẻ, phòng chống tai nạn thương tích.
- Đội ngũ, cơ sở vật chất, phối hợp gia đình. Bồi dưỡng chuyên môn, dự giờ, tu sửa, mua sắm, các hình thức phối hợp với cha mẹ trẻ.
- Hạn chế, nguyên nhân và nhiệm vụ học kỳ 2. Mỗi hạn chế một nhiệm vụ đối ứng có người phụ trách.
Trường có nhóm trẻ nhà trẻ thì nên tách số liệu nhà trẻ và mẫu giáo trong phần đặc điểm và phần chăm sóc sức khoẻ, vì hai lứa tuổi có yêu cầu khác nhau và cấp trên thường hỏi riêng.
Câu mẫu cho các mảng khó viết
Chỗ trong ngoặc vuông thay bằng số liệu của trường. Số trong ví dụ là ví dụ giả định.
| Mảng | Viết gì | Câu mẫu |
|---|---|---|
| Nuôi dưỡng | Bữa ăn, thực đơn, nguồn thực phẩm | Nhà trường tổ chức bán trú cho [số] trẻ, đạt [tỷ lệ] tổng số trẻ; thực đơn xây dựng theo [số] tuần luân phiên, điều chỉnh theo mùa; thực phẩm có hợp đồng với [số] nhà cung cấp, lưu mẫu thức ăn đầy đủ. |
| Sức khoẻ | Khám định kỳ, theo dõi tăng trưởng | 100% trẻ được khám sức khoẻ đầu năm và theo dõi bằng biểu đồ tăng trưởng; số trẻ cần theo dõi đặc biệt về cân nặng giảm từ [số] trẻ đầu năm còn [số] trẻ cuối học kỳ. |
| Giáo dục | Hoạt động, chuyên đề, tiến bộ chung | Các nhóm lớp thực hiện chương trình theo độ tuổi; nhà trường triển khai chuyên đề [tên chuyên đề], tổ chức [số] hoạt động trải nghiệm; phần lớn trẻ tiến bộ rõ ở kỹ năng tự phục vụ và giao tiếp theo theo dõi của giáo viên. |
| An toàn | Kiểm tra, sự cố, xử lý | Nhà trường kiểm tra cơ sở vật chất, đồ chơi [số] lần; trong học kỳ không để xảy ra mất an toàn nghiêm trọng; đã thay thế [số] đồ chơi ngoài trời không bảo đảm. |
| Phối hợp gia đình | Hình thức, số lượt | Giáo viên trao đổi với cha mẹ hằng ngày khi đón trả trẻ; nhà trường tổ chức [số] buổi họp cha mẹ trẻ và [số] buổi cha mẹ cùng trẻ tham gia hoạt động. |
Câu "phần lớn trẻ tiến bộ rõ" được phép vì nó mô tả xu hướng chung theo theo dõi của giáo viên, không xếp hạng em nào. Nếu trường cần con số, dùng tỷ lệ trẻ đạt mục tiêu giáo dục theo độ tuổi ở thời điểm đánh giá, nói chung cho từng độ tuổi.
Nói về trẻ thế nào cho đúng mực
Mô tả hoạt động, không mô tả trẻ. Thay vì "trẻ lớp lá thông minh, nhanh nhẹn", viết trẻ lớp mẫu giáo năm tuổi được tổ chức [số] hoạt động làm quen với chữ cái và số qua trò chơi. Câu sau đo được, câu trước chỉ là lời khen.
Tiến bộ là so trẻ với chính trẻ. Khi nói tiến bộ, so với thời điểm đầu năm của cùng nhóm lớp, không so nhóm lớp này với nhóm lớp khác, càng không so trẻ này với trẻ khác.
Trẻ cần hỗ trợ nói bằng số lượng và việc làm. Ví dụ giả định: có 6 trẻ cần hỗ trợ thêm về ngôn ngữ; giáo viên đã phối hợp với gia đình và theo dõi riêng trong học kỳ 2. Không nêu tên, không nêu nhóm lớp nếu nhóm lớp quá nhỏ đến mức đoán được là em nào.
Sức khoẻ là thông tin riêng. Số trẻ cần theo dõi về cân nặng, chiều cao, bệnh mạn tính chỉ nêu tổng số toàn trường. Danh sách chi tiết lưu ở hồ sơ y tế trường học, không đưa vào bản đọc tại hội nghị có cha mẹ trẻ dự.
Phần an toàn: viết thật, kể cả khi có sự cố
Đây là mảng người viết hay né nhất. Nếu trong học kỳ có một sự cố nhỏ, như trẻ trượt ngã trầy xước ở sân chơi, phản xạ thường gặp là bỏ qua cho báo cáo đẹp. Cách làm đó có hại: cấp trên và cha mẹ trẻ có thể đã biết, và một báo cáo im lặng về sự cố làm mất lòng tin nhiều hơn bản thân sự cố.
Viết ngắn, theo thứ tự: chuyện gì xảy ra, nhà trường đã xử lý thế nào, đã thay đổi gì để không lặp lại. Ví dụ: tháng [tháng] có [số] trường hợp trẻ trầy xước nhẹ khi chơi cầu trượt ngoài trời; nhà trường đã sơ cứu, báo gia đình ngay trong ngày, thay tấm lót dưới chân cầu trượt và phân công giáo viên đứng tại khu vực này trong giờ chơi.
Nếu học kỳ không có sự cố nào, đừng chỉ viết "an toàn tuyệt đối". Ghi những việc phòng ngừa đã làm: số lần kiểm tra đồ chơi, số đồ chơi đã thay, quy trình đón trả trẻ đã được nhắc lại với cha mẹ và người đưa đón. Người đọc tin vào việc làm hơn tin vào một tính từ.
Lỗi hay gặp và cách tự soát
Trước khi trình hiệu trưởng ký, soát theo danh sách sau:
- Có chữ "xếp loại", "giỏi", "kém", "đứng đầu" gắn với trẻ ở bất cứ chỗ nào trong bài thì sửa lại thành mô tả hoạt động hoặc tỷ lệ đạt mục tiêu theo độ tuổi.
- Số trẻ bán trú cộng với số trẻ không bán trú phải bằng tổng số trẻ ở phần đặc điểm.
- Phần nuôi dưỡng có nhắc việc công khai tài chính bữa ăn ở mức tổng, không đưa từng khoản chi nhỏ vào thân báo cáo.
- Phần an toàn có ít nhất một việc phòng ngừa cụ thể, có số lần hoặc số lượng.
- Không có tên trẻ, tên phụ huynh, ảnh trẻ đính kèm.
- Tên cơ quan quản lý cấp trên ghi đúng với tổ chức hiện nay: UBND xã, phường hoặc Sở theo phân cấp của trường.
- Mỗi hạn chế có nhiệm vụ học kỳ 2 tương ứng, có người phụ trách là phó hiệu trưởng, tổ trưởng hoặc nhân viên cụ thể.
Nếu có thời gian, nhờ một giáo viên không tham gia viết đọc bản dự thảo với vai cha mẹ trẻ. Câu nào khiến họ chột dạ hay thấy con mình bị đem ra so sánh thì sửa.
Phân việc viết giữa ban giám hiệu và các bộ phận
Trường mầm non có nhiều mảng chuyên biệt, một người viết hết thường bỏ sót hoặc viết sai chi tiết của mảng mình không trực tiếp phụ trách. Cách chia việc quen thuộc ở các trường có hai phó hiệu trưởng: phó hiệu trưởng chuyên môn viết phần giáo dục, đội ngũ và chuyên đề; phó hiệu trưởng phụ trách nuôi dưỡng viết phần bán trú, sức khoẻ, an toàn; kế toán cung cấp số liệu tài chính ở mức tổng; hiệu trưởng viết phần hạn chế và nhiệm vụ học kỳ 2.
Khi ghép lại, một người làm biên tập cuối cùng để thống nhất giọng văn và chủ ngữ. Lỗi hay gặp khi ghép là mỗi phần xưng một kiểu: phần này viết nhà trường, phần kia viết bộ phận nuôi dưỡng, phần khác bỏ trống chủ ngữ. Đọc lại một lượt và đưa hết về chủ ngữ nhà trường, trừ khi cần nói rõ bộ phận nào làm.
Tổ trưởng các tổ nhà trẻ và mẫu giáo nộp bản sơ kết tổ theo khung chung từ trước hạn ít nhất mười ngày, có sẵn số trẻ, số hoạt động, số buổi dự giờ. Có khung chung thì người biên tập chỉ việc cộng, không phải gõ lại từ những bản viết mỗi tổ một kiểu.
Câu hỏi thường gặp
Trường mầm non có cần báo cáo tỷ lệ trẻ đạt yêu cầu không?
Có thể nêu tỷ lệ trẻ đạt mục tiêu giáo dục theo từng độ tuổi nếu cấp trên yêu cầu, nói chung cho độ tuổi đó. Không dùng các nhãn xếp loại và không so sánh nhóm lớp với nhau trong bản đọc trước cha mẹ trẻ. Phần mô tả hoạt động và sự tiến bộ vẫn là phần chính.
Báo cáo sơ kết mầm non có cần phần thu chi bữa ăn không?
Nên có một đoạn ngắn về việc tổ chức bữa ăn và công khai tài chính ở mức tổng. Chi tiết thu chi thường đã công khai riêng theo quy định hiện hành, báo cáo chỉ cần dẫn là đã thực hiện. Đưa từng khoản vào thân báo cáo làm bài dài mà người đọc khó theo.
Có nên nêu sự cố trẻ bị thương nhẹ trong báo cáo không?
Nên nêu ngắn gọn: việc gì, xử lý ra sao, đã sửa gì để phòng ngừa. Báo cáo im lặng về sự cố mà cha mẹ trẻ đã biết sẽ làm mất lòng tin. Không nêu tên trẻ và không đổ lỗi cá nhân trong văn bản chung.
Nhóm trẻ độc lập, lớp mầm non tư thục có cần báo cáo sơ kết không?
Thường có, theo yêu cầu của cơ quan quản lý ở xã, phường hoặc theo hướng dẫn của cấp trên. Khung bảy phần trong bài có thể rút gọn còn bốn phần: tình hình, nuôi dưỡng chăm sóc, giáo dục và an toàn, nhiệm vụ học kỳ 2.
Ai cung cấp số liệu cho phần nuôi dưỡng và sức khoẻ?
Phó hiệu trưởng phụ trách nuôi dưỡng, kế toán và nhân viên y tế trường học là nguồn chính. Nên đặt hạn nộp số trước hạn hoàn thành báo cáo ít nhất một tuần. Số cân đo phải lấy theo đợt cân đo gần nhất và ghi rõ thời điểm.
Báo cáo sơ kết của nhóm lớp mầm non viết thế nào?
Giáo viên nhóm lớp viết ngắn hơn, khoảng hai trang: sĩ số, chuyên cần, nuôi dưỡng chăm sóc tại lớp, hoạt động giáo dục, phối hợp với gia đình, việc học kỳ 2. Nguyên tắc nói về trẻ giữ nguyên: không xếp hạng, không nêu tên, mô tả hoạt động và tiến bộ chung.