TongKet.comTổng Kết
Doanh nghiệp và cửa hàng

Báo cáo sơ kết quý của doanh nghiệp: bản hai trang để chỉnh hướng cho quý sau

Sơ kết quý không phải bản tổng kết năm thu nhỏ. Khung hai trang, ba câu hỏi chính, bảng lũy kế đã tính sẵn và cách viết phần điều chỉnh cho quý sau.

A Vietnamese warehouse manager in a graphite grey hoodie walks an aisle of plain cardboard cartons holding a clipboard with blank sheets, low angle, cold early morning light

Báo cáo sơ kết quý của doanh nghiệp nên gói trong khoảng hai trang và trả lời ba câu hỏi: quý này làm được bao nhiêu so với kế hoạch quý, lũy kế từ đầu năm đã đạt bao nhiêu phần kế hoạch năm, và quý sau cần chỉnh gì. Khác với tổng kết năm, sơ kết quý không cần bài học dài hay phương hướng xa; giá trị của nó nằm ở chỗ phát hiện sớm việc lệch để còn kịp sửa.

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ viết báo cáo quý như một bản tổng kết năm thu nhỏ: đủ mọi phần, mỗi phần vài dòng, cuối cùng không ai biết cần làm gì khác. Bài này đưa khung hai trang, bảng lũy kế mẫu đã tính sẵn, câu mẫu cho phần điều chỉnh và lưu ý riêng cho bản sơ kết quý cuối năm, khi nó phải nối được với báo cáo tổng kết năm.

Sơ kết quý làm gì mà tổng kết năm không làm được

Tổng kết năm nhìn lại khi mọi chuyện đã xong. Nếu quý II đã lệch mà phải đợi tới tháng 12 mới viết ra, cả nửa năm đã trôi qua. Sơ kết quý là lần dừng lại giữa đường: nhìn xem đang ở đâu, so với chỗ đáng lẽ phải ở, rồi quyết định giữ nguyên hay rẽ.

Vì thế, báo cáo quý cần trọng tâm hẹp hơn. Người đọc, thường là ban giám đốc hoặc trưởng các phòng, không cần biết lại bối cảnh chung; họ biết rồi. Họ cần ba thông tin: con số của quý, con số lũy kế, và đề xuất. Một bản sơ kết quý mất quá nửa trang cho phần đặc điểm tình hình là một bản đang viết theo thói quen.

Báo cáo quý cũng là nguồn tư liệu cho tổng kết năm. Nếu bốn bản sơ kết quý được viết theo cùng một khung, cuối năm người viết tổng kết chỉ việc ghép lại và nhìn xu hướng qua bốn quý. Nếu mỗi quý viết một kiểu, tháng 12 lại phải đi gom số từ đầu. Đó là lý do nên chốt khung ngay từ quý I và giữ nguyên tới hết năm.

Người viết sơ kết quý thường là trợ lý giám đốc, kế toán tổng hợp hoặc trưởng một phòng được giao gom số. Việc của họ không phải là bình luận dài, mà là đặt các con số cạnh nhau sao cho chỗ lệch tự lộ ra, rồi hỏi đúng người về lý do. Phần bình luận để dành cho cuộc họp đầu quý, nơi người có quyền quyết định ngồi cùng nhau.

Khung hai trang

Khung dưới áp được cho cả báo cáo quý của toàn công ty và của từng phòng.

  1. I. Kết quả quý (nửa trang): ba đến năm chỉ số chính, so kế hoạch quý và so cùng quý năm trước.
  2. II. Lũy kế từ đầu năm (một bảng): mỗi chỉ số đạt bao nhiêu phần kế hoạch năm, so với tỷ lệ thời gian đã qua.
  3. III. Việc lệch và lý do (nửa trang): chỉ những chỉ số lệch đáng kể, mỗi chỉ số một đoạn ngắn.
  4. IV. Điều chỉnh cho quý sau (nửa trang): giữ gì, đổi gì, ai làm, khi nào.
  5. V. Đề nghị (vài dòng): điều cần cấp trên hoặc phòng khác quyết định hoặc hỗ trợ.

Không có phần bài học, không có phương hướng năm tới, không có lời cảm ơn. Những phần đó thuộc tổng kết năm. Bản sơ kết quý càng ngắn, càng có cơ hội được đọc trong tuần đầu của quý mới, khi điều chỉnh còn ý nghĩa.

Bảng lũy kế mẫu (ví dụ giả định)

Ví dụ giả định cho một công ty phân phối, sơ kết quý III. Cột cuối so tỷ lệ đạt với 75%, là phần thời gian đã qua sau ba quý.

Chỉ sốKế hoạch nămLũy kế 3 quýĐạt % kế hoạch nămSo 75% thời gian
Doanh thu (tỷ đồng)604270,0%Chậm 5 điểm
Số khách hàng mới20016080,0%Nhanh 5 điểm
Số đơn hàng (nghìn)2417,472,5%Chậm 2,5 điểm
Chi phí vận hành (tỷ đồng)97,280,0%Chi nhanh hơn 5 điểm

Bảng này kể ngay một câu chuyện: khách hàng mới về nhanh hơn kế hoạch, nhưng doanh thu chậm, tức là khách mới mua ít hơn dự kiến hoặc khách cũ giảm đơn. Đồng thời chi phí đang tiêu nhanh hơn tiến độ. Phần III của báo cáo chỉ cần đi vào hai điểm đó.

Để đạt kế hoạch năm, quý IV cần 60 trừ 42 bằng 18 tỷ đồng doanh thu, trong khi bình quân ba quý vừa qua là 14 tỷ một quý. Viết thẳng con số 18 tỷ vào báo cáo giúp người đọc thấy ngay khoảng cách phải lấp, thay vì chỉ thấy tỷ lệ 70%.

Gom số và viết trong ba ngày làm việc

Báo cáo quý chỉ có giá trị khi tới tay người đọc trong tuần đầu quý mới. Lịch dưới đây giúp giữ được hạn đó mà không phải làm thêm giờ.

  1. Ngày cuối quý: gửi các phòng, các nhóm một tin nhắn ngắn đề nghị gửi số theo đúng bộ chỉ số đã chốt, hạn trưa ngày làm việc thứ hai của quý mới.
  2. Ngày làm việc thứ nhất: lấy số doanh thu, chi phí từ kế toán; với tháng cuối quý chưa khoá sổ thì nhận số tạm và ghi chú.
  3. Ngày làm việc thứ hai: nhận số các phòng, điền bảng kết quả quý và bảng lũy kế, tính các tỷ lệ, đánh dấu chỉ số lệch quá mức đã thống nhất, ví dụ trên năm điểm phần trăm.
  4. Ngày làm việc thứ ba: hỏi nhanh người phụ trách từng chỉ số lệch về lý do và đề xuất của họ; viết phần III và IV; soát số; gửi.

Bước hỏi người phụ trách chỉ số lệch nên làm bằng một cuộc gọi hoặc trao đổi trực tiếp mười phút, không đợi họ viết văn bản. Người viết báo cáo ghi lại lý do bằng lời của mình, rồi gửi lại cho họ xác nhận trước khi đưa vào bản chính.

Nếu doanh nghiệp đã họp giao ban đầu quý, gửi báo cáo trước buổi họp một ngày. Buổi họp sẽ đi thẳng vào phần điều chỉnh thay vì dành nửa giờ đọc lại số.

Câu mẫu cho phần lệch và phần điều chỉnh

Phần III và IV là lý do bản sơ kết quý tồn tại. Viết ngắn, có số, có người, có ngày.

  • Doanh thu lũy kế ba quý đạt [số] tỷ đồng, bằng [tỷ lệ]% kế hoạch năm, chậm [số] điểm phần trăm so với tiến độ thời gian. Nguyên nhân chủ yếu là [nguyên nhân].
  • Để đạt kế hoạch năm, quý [số] cần đạt [số] tỷ đồng, cao hơn bình quân các quý trước [số] tỷ đồng.
  • Quý tới, đơn vị giữ nguyên [việc đang hiệu quả]; điều chỉnh [việc] theo hướng [hướng]; người phụ trách [vị trí], mốc kiểm tra giữa quý là ngày [ngày].
  • Đơn vị đề nghị [cấp trên / phòng] xem xét [điều chỉnh kế hoạch / bổ sung nguồn lực / thay đổi chính sách] trước ngày [ngày].

Nếu sau ba quý thấy rõ kế hoạch năm không thể đạt, bản sơ kết quý III là chỗ đúng để nói ra và đề nghị điều chỉnh. Nói vào tháng 10 còn kịp để ban giám đốc xoay xở; nói vào tháng 12 thì chỉ còn là giải thích.

Sơ kết quý IV: vừa là báo cáo quý, vừa là bản nháp cho tổng kết năm

Quý cuối năm có một điểm khác: số liệu quý IV thường chưa chốt khi phải nộp báo cáo, vì tháng 12 chưa kết thúc. Khi đó dùng số ước thực hiện cho tháng cuối và ghi rõ chữ "ước". Ví dụ giả định: hai tháng đầu quý thực hiện 11 tỷ, tháng 12 ước 6,5 tỷ, ước cả quý 17,5 tỷ đồng.

Bản sơ kết quý IV nên làm thêm một việc là đặt bốn quý cạnh nhau trong một bảng. Bảng bốn quý cho thấy xu hướng, điều mà con số tổng năm không cho thấy. Doanh thu năm đạt 59,5 tỷ, tức khoảng 99,2% kế hoạch, nghe như đạt; nhưng nếu nhìn bốn quý thấy quý IV vọt lên nhờ một vài đơn lớn cuối năm, thì đó là thông tin rất khác cho kế hoạch năm sau.

Phần điều chỉnh của bản quý IV chuyển thành gợi ý cho kế hoạch năm tới: những gì nên giữ, những chỉ tiêu nên đặt lại. Người viết tổng kết năm, có khi chính là bạn, sẽ dùng thẳng các gợi ý này. Lưu ý giữ con số thống nhất: số ước trong báo cáo quý IV và số trong tổng kết năm phải cùng một nguồn, nếu khác thì ghi rõ số nào được cập nhật sau.

Lỗi hay gặp ở báo cáo quý

Chỉ so với kế hoạch quý, quên lũy kế. Một quý đạt 105% kế hoạch quý vẫn có thể nằm trong một năm đang chậm, nếu hai quý trước hụt nhiều. Luôn có bảng lũy kế.

So số tuyệt đối giữa các quý có mùa vụ khác nhau. Quý IV thường cao hơn quý I ở nhiều ngành. So với cùng quý năm trước mới công bằng.

Phần điều chỉnh viết chung chung. "Tiếp tục đẩy mạnh bán hàng" không phải là điều chỉnh. Điều chỉnh phải nói được cái gì sẽ khác so với quý vừa qua.

Viết quá dài. Bản quý dài sáu trang thường không được đọc hết trước khi quý mới đã bận rộn. Hai trang là giới hạn nên giữ.

Đổi chỉ số theo từng quý. Quý này báo doanh thu và số đơn, quý sau lại báo số khách và giá trị đơn bình quân. Người đọc không so được xu hướng. Chốt bộ chỉ số từ quý I, muốn thêm thì thêm, đừng bớt.

Phần điều chỉnh không có người phụ trách. Một điều chỉnh không gắn tên vị trí và mốc kiểm tra thì tới cuối quý sau sẽ không ai nhớ đã hứa gì. Mỗi dòng điều chỉnh cần một người và một ngày.

Giấu việc lệch nhỏ vì sợ bị hỏi. Chỉ số lệch hai, ba điểm phần trăm chưa đáng lo, nhưng nếu nó lệch cùng chiều ba quý liền thì đó là xu hướng. Ghi lại từ sớm, kể cả chỉ một dòng, để cuối năm không ai ngạc nhiên.

Câu hỏi thường gặp

Báo cáo sơ kết quý của doanh nghiệp gồm những phần nào?

Gồm kết quả quý so kế hoạch quý và cùng kỳ, bảng lũy kế từ đầu năm so kế hoạch năm, các chỉ số lệch và lý do, điều chỉnh cho quý sau và đề nghị với cấp trên. Không cần phần bài học dài hay phương hướng năm tới.

Lũy kế từ đầu năm trong báo cáo quý tính thế nào?

Cộng kết quả các quý từ đầu năm tới quý đang báo cáo, rồi chia cho kế hoạch năm để ra tỷ lệ đạt. So tỷ lệ đó với phần thời gian đã qua, ví dụ sau ba quý là 75%, để biết đang nhanh hay chậm so với tiến độ.

Báo cáo sơ kết quý nên dài bao nhiêu?

Khoảng hai trang là vừa, kèm một bảng lũy kế. Bản quý càng ngắn càng dễ được đọc ngay đầu quý mới, khi các điều chỉnh còn kịp thực hiện. Số liệu chi tiết theo tháng có thể đính kèm.

Số liệu tháng cuối quý chưa có thì viết báo cáo quý thế nào?

Dùng số ước thực hiện cho tháng chưa kết thúc và ghi rõ là số ước. Khi có số chính thức, cập nhật trong báo cáo kỳ sau hoặc trong tổng kết năm, kèm một dòng nói rõ số nào đã được điều chỉnh.

Sơ kết quý khác báo cáo tháng ở điểm nào?

Báo cáo tháng chủ yếu cập nhật tình hình và xử lý việc phát sinh. Sơ kết quý dừng lại nhìn tiến độ so với kế hoạch năm và quyết định điều chỉnh cho ba tháng tới. Vì thế báo cáo quý phải có phần lũy kế và phần điều chỉnh rõ ràng.

Khi nào nên đề nghị điều chỉnh kế hoạch năm trong báo cáo quý?

Khi bảng lũy kế cho thấy khoảng cách còn lại quá lớn so với khả năng thực tế, thường thấy rõ ở bản sơ kết quý II hoặc quý III. Đề nghị càng sớm thì cấp trên càng có nhiều lựa chọn để xoay xở hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138