Báo cáo tổng kết năm của lớp sinh viên gồm sáu phần: tình hình lớp, công tác của ban cán sự, học vụ nói theo tỷ lệ chung, hoạt động tập thể và hỗ trợ nhau, tồn tại và nguyên nhân, đề xuất cho năm học sau. Người nhận là cố vấn học tập và văn phòng khoa; người nghe là cả lớp trong buổi sinh hoạt lớp cuối năm. Bản tốt dài hai đến bốn trang và có số, không phải bản kể lể sự kiện.
Lớp sinh viên khác lớp phổ thông ở chỗ không có giáo viên chủ nhiệm theo sát hằng ngày, các bạn học theo tín chỉ, mỗi người một thời khoá biểu. Vì vậy ban cán sự gần như là đầu mối duy nhất nắm được bức tranh cả lớp. Bài này đưa khung, cách gom số, câu mẫu, cách viết phần học vụ không làm ai ngại và những đề xuất khoa hay đọc kỹ. Số trong bài là ví dụ giả định.
Người đọc báo cáo của lớp sinh viên cần gì
Cố vấn học tập đọc để biết lớp có bao nhiêu bạn đang gặp khó khăn về học vụ, ai cần được tư vấn đăng ký học phần, có bạn nào có nguy cơ bỏ học hay không. Họ cần số và cần biết ban cán sự đã làm gì. Thông tin cụ thể về từng bạn thì ban cán sự trao đổi riêng với cố vấn, không ghi vào bản báo cáo đọc chung.
Văn phòng khoa đọc để tổng hợp hoạt động của các lớp, ghi nhận lớp nào tổ chức hoạt động gì, lớp nào có đề xuất về lịch học, phòng học, thông tin học vụ. Một đề xuất cụ thể, có số người cùng gặp vấn đề, có giá trị hơn nhiều so với một câu than phiền chung.
Các bạn trong lớp nghe báo cáo để biết ban cán sự đã làm gì với sự tin tưởng mình gửi gắm, và để góp ý cho năm sau. Họ cũng là người kiểm tra tính trung thực của báo cáo: một hoạt động được kể là thành công mà phần lớn lớp không biết đến sẽ làm cả bản báo cáo mất giá trị.
Từ ba người đọc này, rút ra nguyên tắc: phần học vụ viết cho cố vấn, phần hoạt động viết cho cả lớp, phần đề xuất viết cho khoa. Mỗi phần có số liệu riêng và câu mẫu riêng.
Khung sáu phần
Đánh số La Mã cho phần lớn. Mỗi phần có gợi ý độ dài cho bản ba trang.
- I. Tình hình lớp. Sĩ số đầu năm và cuối năm, số bạn bảo lưu, chuyển ngành, thôi học; thành phần ban cán sự; những thay đổi trong năm. Khoảng nửa trang.
- II. Công tác của ban cán sự. Số buổi sinh hoạt lớp, số lần họp ban, kênh liên lạc của lớp, việc truyền đạt thông tin học vụ từ khoa tới các bạn.
- III. Học vụ. Tỷ lệ chung của lớp theo cách đánh giá của trường, số bạn cần hỗ trợ, các hoạt động hỗ trợ học tập lớp đã làm. Không nêu tên, không xếp thứ tự.
- IV. Hoạt động tập thể và hỗ trợ nhau. Hoạt động lớp tổ chức hoặc tham gia, các bạn có hoàn cảnh khó khăn đã được hỗ trợ nói theo số lượng.
- V. Tồn tại và nguyên nhân. Hai đến bốn ý, nguyên nhân thuộc về ban cán sự đứng trước.
- VI. Đề xuất và kế hoạch năm học sau. Đề xuất với khoa, với cố vấn, và việc ban cán sự sẽ làm.
Nếu khoa có đề cương báo cáo lớp, bám đề cương đó. Khung sáu phần dùng để lấp những phần đề cương bỏ ngỏ và để giữ cho báo cáo không bị dồn hết vào phần hoạt động.
Gom số trong một tuần
Ban cán sự lớp sinh viên thường không có sổ sách đầy đủ như lớp phổ thông. Những nguồn sau đủ để có số cho báo cáo:
- Danh sách lớp từ văn phòng khoa: sĩ số chính thức, bạn bảo lưu, chuyển ngành. Đây là số gốc, mọi số khác phải khớp với nó.
- Phiếu khảo sát ngắn trong nhóm liên lạc của lớp: hỏi số tín chỉ đã tích luỹ trong năm theo khoảng, có học phần nào phải học lại không, có cần hỗ trợ gì. Phiếu không ghi tên, chỉ để ban có số tổng.
- Ghi chép của lớp phó học tập: các buổi học nhóm, ôn tập trước kỳ thi, số lượt tham gia.
- Ghi chép của lớp phó phong trào: hoạt động đã tổ chức, số bạn tham gia, chi phí nếu có.
- Quỹ lớp, nếu có: sổ thu chi do thủ quỹ giữ, tổng nhận, tổng chi, còn lại.
Ví dụ giả định: lớp có 62 sinh viên đầu năm, 2 bạn bảo lưu và 1 bạn chuyển ngành trong năm, cuối năm còn 59. Phiếu khảo sát có 51 bạn trả lời, tức khoảng 86,4% sĩ số cuối năm. Khi đưa số từ phiếu vào báo cáo, ghi rõ theo khảo sát của ban cán sự với 51 trên 59 bạn trả lời, để người đọc biết số này không phải số chính thức của phòng đào tạo.
Câu mẫu cho phần học vụ và hỗ trợ
Phần dễ viết sai nhất là học vụ, vì dễ trượt sang khen chê cá nhân. Bảng dưới đưa câu mẫu theo từng ý.
| Ý cần nói | Câu mẫu | Tránh |
|---|---|---|
| Kết quả chung | Theo số liệu khoa cung cấp, tỷ lệ sinh viên của lớp đủ điều kiện học tiếp năm sau là [tỷ lệ]. | Liệt kê tên các bạn có kết quả cao nhất và thấp nhất. |
| Học phần khó | Học phần [tên] có [số] bạn phải đăng ký học lại; ban cán sự đã tổ chức [số] buổi học nhóm trước kỳ thi lại. | Đổ lỗi cho giảng viên trong báo cáo đọc chung. |
| Bạn cần hỗ trợ | Có [số] bạn được cố vấn học tập tư vấn riêng về kế hoạch học tập. | Nêu tên, nêu hoàn cảnh. |
| Học bổng, khen thưởng | Lớp có [số] bạn nhận học bổng khuyến khích học tập theo quyết định của trường. | Chép danh sách tên kèm điểm. |
| Hỗ trợ hoàn cảnh khó khăn | Lớp đã vận động hỗ trợ [số] bạn có hoàn cảnh khó khăn, tổng số tiền [số tiền], có biên bản giao nhận. | Kể chi tiết hoàn cảnh gia đình của bạn được giúp. |
Những thông tin cụ thể về từng bạn, nếu cố vấn học tập cần, ban cán sự gửi riêng và chỉ gửi cho người có trách nhiệm. Bản báo cáo đọc trước lớp chỉ dùng số tổng.
Viết phần tồn tại cho thật
Phần tồn tại trong báo cáo của lớp sinh viên hay bị viết thành một đoạn than về các bạn ít tham gia hoạt động. Câu đó vừa không công bằng vừa không giúp năm sau làm khác đi. Sinh viên có lịch học khác nhau, nhiều bạn đi làm thêm, ở xa trường; ít tham gia không phải lúc nào cũng là thờ ơ.
Câu tốt hơn bắt đầu từ việc ban cán sự đã làm: ban cán sự tổ chức các hoạt động chủ yếu vào chiều thứ bảy, trong khi theo khảo sát có [số] bạn đi làm thêm vào thời gian này; vì vậy số bạn tham gia mỗi hoạt động chỉ khoảng [tỷ lệ] sĩ số. Câu này cho thấy nguyên nhân, và nguyên nhân dẫn thẳng tới cách sửa.
Một tồn tại hay gặp khác là thông tin học vụ đến các bạn chậm, nhiều bạn lỡ hạn đăng ký học phần hay hạn nộp hồ sơ học bổng. Nếu năm qua có chuyện đó, ghi số bạn bị ảnh hưởng và lý do: thông báo đăng trên một kênh duy nhất, lớp trưởng chuyển tiếp muộn, hay khoa thông báo sát hạn. Phần nào thuộc ban cán sự thì nhận; phần nào thuộc khoa thì chuyển thành đề xuất ở phần VI.
Ba tồn tại viết thật có giá trị hơn mười tồn tại chung chung. Người đọc nhìn vào phần này để biết ban cán sự có hiểu lớp mình không.
Đề xuất mà khoa đọc kỹ
Đề xuất có số người cùng gặp. Thay vì "đề nghị khoa xem xét lịch học", ghi có [số] bạn trong lớp bị trùng lịch giữa học phần [tên] và học phần [tên] ở học kỳ [số]; lớp đề nghị khoa mở thêm một lớp học phần vào buổi khác.
Đề xuất đúng người có thẩm quyền. Việc lịch học, phòng học gửi khoa; việc tư vấn học tập gửi cố vấn; việc trong lớp thì ban cán sự tự làm. Không đề xuất với khoa những việc ban có thể tự quyết.
Kèm việc lớp sẽ làm. Đề xuất nào cũng nên có phần lớp tự làm đi kèm, ví dụ lớp sẽ tổng hợp danh sách bạn bị trùng lịch và gửi khoa trước ngày [ngày]. Khoa dễ xử lý khi có sẵn danh sách.
Không ghi năm cụ thể ở tiêu đề phần. Ghi "năm học sau" hoặc "học kỳ tới" cho gọn, năm cụ thể đã nằm ở đầu báo cáo. Như vậy khung này dùng lại được cho ban cán sự năm sau.
Soát trước khi gửi cố vấn học tập
Đọc lại một lượt với danh sách sau:
- Sĩ số khớp với danh sách khoa cung cấp.
- Mọi số lấy từ khảo sát được ghi rõ là theo khảo sát, kèm số bạn trả lời.
- Không có tên bạn nào đi kèm kết quả học tập, hoàn cảnh hay việc chưa tốt.
- Không có câu nhận xét về giảng viên trong bản đọc chung.
- Phần thu chi quỹ lớp, nếu có, cộng trừ khớp và có chữ ký thủ quỹ.
- Mỗi tồn tại có một đề xuất hoặc kế hoạch tương ứng.
- Ban cán sự đã đọc chung bản nháp và thống nhất trước khi gửi.
Gửi kèm biên bản buổi sinh hoạt lớp cuối năm nếu lớp đã họp, để cố vấn biết những ý kiến cả lớp đã thống nhất. Lưu một bản cho ban cán sự năm sau làm khung. Nếu có điều gì cố vấn hỏi lại sau khi đọc, ban trả lời bằng văn bản ngắn và cập nhật vào bản lưu, để bản cuối cùng luôn là bản đúng nhất.
Câu hỏi thường gặp
Báo cáo tổng kết lớp sinh viên gửi cho ai?
Thường gửi cố vấn học tập hoặc giáo viên chủ nhiệm lớp, và văn phòng khoa nếu khoa yêu cầu. Bản đọc tại buổi sinh hoạt lớp cuối năm là bản rút gọn của bản gửi. Nếu khoa có đề cương thì theo đề cương.
Có nên đưa kết quả học tập của từng bạn vào báo cáo lớp không?
Không. Báo cáo dùng tỷ lệ chung và số lượng. Kết quả từng sinh viên là thông tin cá nhân, đã có trong hệ thống của trường. Nếu cố vấn cần trao đổi về bạn cụ thể, ban cán sự gửi riêng.
Lớp không có quỹ lớp thì bỏ phần thu chi được không?
Được. Chỉ đưa phần thu chi khi lớp có quỹ hoặc có đợt vận động. Nếu có, trình bày ba con số tổng nhận, tổng chi, còn lại và đính kèm bảng chi tiết cho người cần xem.
Làm khảo sát trong lớp thế nào để có số cho báo cáo?
Gửi một phiếu ngắn không ghi tên, năm đến bảy câu, chọn theo khoảng thay vì hỏi số chính xác. Ghi rõ số bạn đã trả lời khi đưa vào báo cáo. Phiếu nên mở trong ba đến năm ngày để nhiều bạn kịp trả lời.
Ban cán sự nhiệm kỳ mới có cần đọc báo cáo của ban cũ không?
Nên đọc kỹ phần tồn tại và đề xuất, vì đó là danh sách việc dở dang được bàn giao. Ban mới dùng khung của ban cũ để báo cáo cuối năm sau, như vậy các năm so được với nhau.
Báo cáo lớp sinh viên có cần chữ ký không?
Thông thường lớp trưởng ký, có thể kèm chữ ký lớp phó. Phần thu chi có chữ ký thủ quỹ. Nếu khoa yêu cầu xác nhận của cố vấn học tập thì để thêm một ô cho cố vấn.