Khi chuyển vị trí giữa năm, báo cáo tổng kết cá nhân nên chia hai giai đoạn theo mốc chuyển: giai đoạn ở vị trí cũ (kết quả và tình trạng bàn giao), giai đoạn ở vị trí mới (tiếp nhận và kết quả), rồi mới đến phần tự nhận xét chung và phương hướng cho vị trí hiện tại. Mỗi giai đoạn có số liệu riêng, so với khoảng thời gian thật đã làm chứ không so với cả năm.
Người chuyển vị trí hay gặp hai rủi ro: phần việc ở nơi cũ bị quên vì người đánh giá giờ là trưởng bộ phận mới, và số liệu nửa năm trông mỏng khi đặt cạnh báo cáo của đồng nghiệp làm cả năm. Bài này đưa ra ba cách sắp xếp, dàn ý hai giai đoạn, câu mẫu cho phần bàn giao và tiếp nhận, cùng cách xin nhận xét của nơi cũ.
Vì sao báo cáo của người chuyển vị trí dễ bị thiệt
Cuối năm, báo cáo của bạn nằm trên bàn trưởng bộ phận mới. Người này chỉ chứng kiến bạn làm việc vài tháng, và dễ hiểu là họ đánh giá dựa trên những gì mình thấy. Sáu tháng ở vị trí cũ, dù làm tốt đến đâu, cũng chỉ còn là vài dòng nếu bạn không viết rõ. Ngược lại, nếu bạn mới chuyển về và vẫn đang làm quen, kết quả ở vị trí mới trông khiêm tốn hơn hẳn so với người đã làm cả năm.
Có những trường hợp chuyển vị trí không do mình chọn: sắp xếp lại bộ máy, sáp nhập bộ phận, điều động theo yêu cầu công việc. Trong năm vừa qua, nhiều cơ quan cấp xã, phường và nhiều doanh nghiệp đã sắp xếp lại tổ chức, nên số người có hai, thậm chí ba vị trí trong một năm không ít. Báo cáo của họ cần cho thấy họ vẫn làm tròn việc qua từng giai đoạn, và việc chuyển đổi được xử lý gọn gàng.
Viết tách giai đoạn rõ ràng giải quyết cả hai rủi ro. Người đọc thấy được toàn bộ năm của bạn, và mỗi phần được đánh giá trong đúng hoàn cảnh của nó: ở vị trí cũ thì bạn là người làm thành thạo, ở vị trí mới thì bạn là người đang tiếp nhận.
Ba cách sắp xếp báo cáo và khi nào dùng
Tuỳ thời gian ở mỗi vị trí và mức độ khác nhau giữa hai công việc, bạn chọn một trong ba cách dưới đây.
| Cách sắp xếp | Khi nào dùng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Hai giai đoạn tách hẳn | Hai vị trí khác nhau rõ, mỗi vị trí từ ba tháng trở lên | Cách phổ biến nhất; mỗi giai đoạn có kết quả và số liệu riêng |
| Vị trí chính và vị trí phụ | Một vị trí chiếm phần lớn năm, vị trí kia dưới ba tháng | Viết đầy đủ vị trí chính, vị trí phụ chỉ một đoạn ngắn đặt trước hoặc sau |
| Theo nhóm việc xuyên suốt | Hai vị trí cùng mảng chuyên môn, nhiều việc giống nhau | Gộp theo nhóm việc, trong mỗi nhóm ghi rõ giai đoạn nào làm ở đâu |
| Ba vị trí trở lên | Sắp xếp bộ máy, điều động nhiều lần | Mở đầu bằng một bảng mốc thời gian, sau đó viết hai vị trí dài nhất, các vị trí còn lại mỗi cái một đoạn |
Dù chọn cách nào, phần đầu báo cáo luôn có một câu nêu mốc chuyển: "Từ tháng [tháng] đến tháng [tháng], bản thân công tác tại [bộ phận cũ] với nhiệm vụ [nhiệm vụ]; từ tháng [tháng] được điều động sang [bộ phận mới], phụ trách [nhiệm vụ]." Câu này giúp người đọc đặt mọi con số phía sau vào đúng khung thời gian.
Dàn ý hai giai đoạn
Đây là dàn ý cho cách sắp xếp phổ biến nhất. Bạn đánh số theo mẫu của đơn vị nếu có.
- Thông tin chung và mốc chuyển vị trí, nêu lý do chuyển nếu là điều động theo tổ chức.
- Giai đoạn 1 – tại [bộ phận cũ]: kết quả các việc chính có số liệu trong khoảng thời gian đó; tình trạng công việc khi bàn giao.
- Giai đoạn 2 – tại [bộ phận mới]: quá trình tiếp nhận; kết quả các việc đã làm; việc đang triển khai.
- Tự nhận xét chung: ưu điểm thể hiện qua cả hai giai đoạn, ví dụ khả năng thích nghi, tính liên tục trong công việc; điều cần cố gắng ở vị trí mới.
- Phương hướng năm tới: chỉ cho vị trí hiện tại, ba đến năm việc đo được.
- Đề xuất nếu có, ví dụ bồi dưỡng nghiệp vụ cho vị trí mới.
Tỷ lệ độ dài giữa hai giai đoạn nên gần với tỷ lệ thời gian. Làm bảy tháng ở chỗ cũ và năm tháng ở chỗ mới thì giai đoạn 1 có thể dài hơn một chút, không nên rút còn ba dòng chỉ vì người đọc là trưởng bộ phận mới.
Viết phần bàn giao và phần tiếp nhận
Phần bàn giao là chỗ người chuyển vị trí hay bỏ qua, nhưng nó cho thấy bạn rời nơi cũ một cách có trách nhiệm. Một hai câu là đủ: "Khi chuyển công tác, bản thân bàn giao đầy đủ [số] bộ hồ sơ đang theo dõi, [số] việc đang xử lý dở cho [chức danh người nhận], có biên bản bàn giao; trong tháng đầu sau chuyển, tiếp tục hỗ trợ người nhận khi có vướng mắc." Nếu có việc dở chưa kịp xong, ghi rõ việc đó đã dừng ở bước nào lúc bàn giao.
Phần tiếp nhận ở vị trí mới thì ngược lại, cho thấy bạn bắt tay vào việc nhanh thế nào. Câu mẫu: "Tiếp nhận vị trí [tên vị trí] từ ngày [ngày], bản thân dành [số] tuần đầu rà soát hồ sơ tồn, nắm quy trình [tên quy trình]; từ tuần thứ [số] trực tiếp xử lý toàn bộ [loại việc]." Nếu bạn nhận một mảng việc đang tồn đọng, nói rõ tình trạng lúc nhận để người đọc hiểu đúng kết quả sau đó.
Một lưu ý tế nhị: khi viết về tình trạng lúc tiếp nhận, chỉ nêu sự việc, không nhận xét người làm trước. Câu "lúc tiếp nhận có [số] hồ sơ chưa xử lý" là đủ; câu "do người trước để tồn đọng" không cần thiết và có thể làm khó cho nhiều người.
Số liệu nửa năm: so với gì cho công bằng
Kết quả của vài tháng không nên đặt cạnh chỉ tiêu cả năm. Nếu bộ phận cũ giao mỗi người xử lý khoảng 600 hồ sơ một năm (ví dụ giả định), và bạn ở đó bảy tháng, thì mốc so sánh hợp lý là khoảng 350 hồ sơ, tức 600 nhân 7 rồi chia 12. Bạn xử lý 372 hồ sơ thì viết: "Trong 7 tháng tại [bộ phận], bản thân xử lý 372 hồ sơ, vượt khoảng 6% so với mức tương ứng của kế hoạch năm tính theo thời gian công tác." Kiểm lại: 372 chia 350 bằng khoảng 1,063, tức vượt khoảng 6%.
Ở vị trí mới, nếu chưa có kế hoạch riêng cho bạn, hãy so với chính mình theo thời gian: tháng đầu xử lý được bao nhiêu, tháng gần nhất bao nhiêu. Câu "số hồ sơ xử lý mỗi tháng tăng từ [số] trong tháng đầu lên [số] trong tháng [tháng]" cho thấy tốc độ làm quen, là điều trưởng bộ phận mới quan tâm nhất.
Tránh cộng gộp số liệu của hai vị trí khác nhau thành một con số chung. Năm trăm hồ sơ hành chính cộng với bốn mươi hợp đồng không ra một con số có nghĩa. Mỗi vị trí giữ số liệu của nó, đặt trong đúng giai đoạn.
Xin nhận xét của nơi cũ trước khi nộp
Ở nhiều đơn vị, khi một người chuyển bộ phận trong năm, người đánh giá cuối năm sẽ hỏi ý kiến bộ phận cũ. Bạn có thể chủ động để việc này không bị bỏ sót:
- Gửi phần giai đoạn 1 của báo cáo cho trưởng bộ phận cũ đọc trước, nhờ xác nhận số liệu.
- Hỏi xem bộ phận cũ có cần bạn ghi thêm việc nào mà bạn đã quên không.
- Nếu đơn vị có phiếu lấy ý kiến bộ phận cũ, nhắc người phụ trách gửi phiếu kịp trước hạn đánh giá.
- Lưu lại biên bản bàn giao để kèm theo khi cần đối chiếu.
- Báo với trưởng bộ phận mới rằng bạn đã nhờ nơi cũ xác nhận, để họ biết nguồn thông tin của giai đoạn 1.
Làm vậy không phải để vận động đánh giá, mà để người đánh giá có đủ thông tin. Trưởng bộ phận mới thường rất dễ chịu khi thấy người vừa chuyển về có báo cáo đã được nơi cũ đọc qua, vì họ không phải tự đi hỏi.
Lỗi hay gặp khi viết báo cáo hai vị trí
Chỉ viết vị trí hiện tại. Đây là lỗi phổ biến nhất. Người viết nghĩ trưởng bộ phận mới không quan tâm tới nơi cũ, nên bỏ hẳn nửa năm làm việc. Kết quả là năm đó trên giấy chỉ còn vài tháng.
Chép nguyên báo cáo giữa năm của bộ phận cũ. Báo cáo sơ kết của bộ phận cũ là báo cáo tập thể. Bạn chỉ lấy phần số liệu của mình, viết lại bằng chủ ngữ "bản thân", không chép nguyên các đoạn nói về cả bộ phận.
Viết phương hướng cho cả hai vị trí. Phương hướng chỉ dành cho nơi bạn đang làm. Hứa hẹn tiếp tục làm việc của nơi cũ làm người đọc khó hiểu ai đang chịu trách nhiệm việc đó.
Kêu ca về việc bị chuyển. Dù việc chuyển vị trí không như mong muốn, báo cáo tổng kết không phải nơi bày tỏ. Nếu có nguyện vọng, gặp trực tiếp lãnh đạo hoặc ghi thành một đề xuất ngắn, có lý do công việc rõ ràng.
Nhận xét người tiền nhiệm. Mô tả tình trạng lúc tiếp nhận là cần thiết, nhưng nhận xét người làm trước là không cần. Người đọc tự rút ra kết luận từ số liệu; câu chê người khác chỉ làm báo cáo của bạn kém đáng tin.
Thiếu mốc thời gian. Không ghi rõ tháng chuyển thì mọi số liệu phía sau đều khó hiểu. Kiểm lại xem câu mốc chuyển đã có ở phần đầu và mỗi giai đoạn đã ghi rõ từ tháng nào đến tháng nào chưa.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển vị trí giữa năm thì ai là người đánh giá báo cáo cuối năm?
Thường là trưởng bộ phận nơi bạn đang làm vào thời điểm đánh giá, có tham khảo ý kiến nơi cũ. Cách làm cụ thể tuỳ quy chế của từng đơn vị, nên bạn hỏi bộ phận tổ chức hoặc nhân sự để biết.
Ở vị trí cũ chỉ hai tháng thì có cần viết tách giai đoạn không?
Không nhất thiết. Bạn có thể dùng cách vị trí chính và vị trí phụ: viết đầy đủ vị trí đang làm, còn vị trí cũ chỉ một đoạn ngắn nêu việc chính và tình trạng bàn giao.
Số liệu ở vị trí mới ít hơn đồng nghiệp làm cả năm thì có sao không?
Không sao nếu bạn ghi rõ khoảng thời gian thực tế và so với mức tương ứng theo thời gian. Người đọc sẽ đánh giá trên cùng khoảng thời gian chứ không so con số tuyệt đối của bạn với người làm đủ mười hai tháng.
Có nên nêu lý do chuyển vị trí trong báo cáo không?
Nếu là điều động theo sắp xếp tổ chức hoặc theo yêu cầu công việc, nên ghi một câu ngắn để người đọc hiểu bối cảnh. Nếu là nguyện vọng cá nhân, chỉ cần nêu mốc chuyển, không cần giải thích dài.
Việc dở dang ở vị trí cũ thì đưa vào phần nào?
Đưa vào cuối giai đoạn 1, ghi rõ việc đã dừng ở bước nào và đã bàn giao cho ai. Không đưa vào phần phương hướng năm tới, vì việc đó giờ thuộc trách nhiệm của người tiếp nhận.
Phần phương hướng có cần nhắc vị trí cũ không?
Không cần. Phương hướng chỉ dành cho vị trí hiện tại, vì đó là nơi bạn sẽ được đánh giá vào năm sau. Bạn có thể nhắc kinh nghiệm từ vị trí cũ nếu nó giúp làm tốt việc mới.