TongKet.comTổng Kết
Báo cáo tổng kết cá nhân

Tự tổng kết học kỳ 1 cho bản thân: khung một trang dành cho học sinh, sinh viên

Khung một trang để học sinh, sinh viên tự tổng kết học kỳ 1 cho chính mình: câu hỏi gợi ý, nhìn kết quả không so với bạn khác, thói quen, kế hoạch học kỳ 2.

Low angle view of a Vietnamese university student in a black-and-white check shirt writing in a notebook on a park stone bench, fresh morning light, face hidden

Tự tổng kết học kỳ 1 cho bản thân nên gói trong một trang với năm phần: việc học đã làm được gì, thói quen và cách dùng thời gian, hoạt động ngoài giờ học, điều chưa ổn và lý do, rồi ba việc cụ thể cho học kỳ 2. Bản này viết cho chính mình, không nộp cho ai, nên không cần câu chữ trang trọng và không cần so với bạn khác.

Khác với bản nhận xét nộp cho lớp hay bản tự đánh giá rèn luyện, bản tự tổng kết riêng giúp bạn nhìn rõ học kỳ vừa qua đã đi thế nào, để học kỳ 2 bắt đầu có hướng. Bài này đưa khung một trang, bảng câu hỏi gợi ý cho từng phần, cách nhìn kết quả học tập mà không rơi vào so sánh, và một ví dụ giả định của sinh viên năm hai.

Vì sao nên tự tổng kết cho riêng mình

Cuối học kỳ, học sinh và sinh viên thường đã viết nhiều thứ cho người khác đọc: phiếu tự đánh giá rèn luyện, bản nhận xét nộp giáo viên chủ nhiệm hay cố vấn học tập, báo cáo của ban cán sự lớp. Những văn bản đó có khung sẵn và người đọc cụ thể, nên ai viết cũng có xu hướng chọn câu cho an toàn. Bản tự tổng kết cho riêng mình thì khác: không ai chấm, không ai xếp loại, nên bạn có thể viết thật.

Viết ra cũng khác với chỉ nghĩ trong đầu. Khi nghĩ, ta thường nhớ vài chuyện nổi bật nhất, như một bài kiểm tra không như ý hay một hoạt động vui. Khi viết theo khung, ta buộc phải nhìn đủ các mặt: việc học hằng tuần, giấc ngủ, thời gian dùng điện thoại, những lúc trì hoãn, những môn đã tiến bộ mà không để ý. Trang giấy cho thấy bức tranh đầy đủ hơn trí nhớ.

Thời điểm tốt nhất là ngay sau khi kết thúc học kỳ, trước khi nghỉ giữa năm. Lúc đó mọi thứ còn nhớ rõ, và bạn còn vài tuần để chuẩn bị cho học kỳ 2. Bản tự tổng kết chỉ mất khoảng một buổi tối, nhưng giúp bạn bắt đầu học kỳ mới với ba việc rõ ràng thay vì một lời hứa chung chung là "học kỳ này sẽ cố gắng hơn".

Khung một trang: năm phần

Lấy một tờ giấy hoặc một trang sổ, chia thành năm phần dưới đây. Mỗi phần ba đến năm dòng là đủ. Viết bằng chủ ngữ "bản thân" hoặc viết câu không chủ ngữ cho gọn.

  1. Việc học đã làm được: môn nào đã theo kịp, kỹ năng nào mới học được, bài tập lớn hay dự án nào đã hoàn thành.
  2. Thói quen và thời gian: trung bình mỗi tuần tự học bao nhiêu giờ, ngủ thế nào, lúc nào học hiệu quả nhất, lúc nào hay trì hoãn.
  3. Hoạt động ngoài giờ học: câu lạc bộ, việc tình nguyện, việc làm thêm, việc giúp gia đình; mỗi việc chiếm bao nhiêu thời gian và mang lại gì.
  4. Điều chưa ổn và lý do: hai đến ba điều, mỗi điều kèm lý do thật, không tự trách.
  5. Ba việc cho học kỳ 2: mỗi việc cụ thể, làm được và kiểm được.

Đừng cố viết đẹp. Đây là bản cho chính bạn, gạch đầu dòng hay viết tắt đều được. Điều duy nhất cần nghiêm túc là trung thực: nếu tuần nào cũng thức khuya vì điện thoại, ghi đúng như vậy.

Câu hỏi gợi ý cho từng phần

Nếu chưa biết viết gì, bạn trả lời lần lượt các câu hỏi dưới đây. Cột câu mẫu chỉ để tham khảo cách viết ngắn.

PhầnTự hỏiCâu mẫu
Việc họcMôn nào mình hiểu hơn đầu học kỳ? Học được kỹ năng gì mới?Đã theo kịp phần [nội dung] của môn [môn], trước đây còn lúng túng; tự làm được [loại bài].
Thói quenMỗi tuần tự học thật sự bao nhiêu giờ? Học lúc nào hiệu quả nhất?Trung bình tự học khoảng [số] giờ mỗi tuần, hiệu quả nhất vào [khung giờ].
Thời gianThời gian rảnh đi đâu? Có tuần nào bị dồn việc?Có [số] tuần bị dồn bài vì để tới sát hạn, chủ yếu là [loại việc].
Ngoài giờHoạt động nào đáng giữ, hoạt động nào nên bớt?Tham gia [hoạt động], mất khoảng [số] giờ mỗi tuần, học được [điều học được].
Chưa ổnĐiều gì muốn thay đổi nhất? Vì sao nó xảy ra?Chưa ổn ở [việc] vì [lý do thật].
Học kỳ 2Ba việc nào nếu làm được thì học kỳ 2 sẽ khác?Từ tuần đầu học kỳ 2, [việc cụ thể] vào [thời điểm] mỗi tuần.

Câu hỏi "vì sao nó xảy ra" là câu quan trọng nhất. Nếu câu trả lời là "do lười", bạn hỏi tiếp một lần nữa: lười vào lúc nào, trong hoàn cảnh nào. Thường sẽ ra một nguyên nhân cụ thể hơn, như học ở chỗ có tiếng ồn, hay để điện thoại trên bàn, và nguyên nhân cụ thể thì sửa được.

Nhìn kết quả học tập mà không so với bạn khác

Phần dễ làm người viết nản nhất là kết quả học tập. Nhiều bạn mở bảng kết quả ra, so với bạn cùng lớp, rồi kết luận mình kém hoặc giỏi. Cách nhìn đó không giúp gì cho học kỳ sau, vì bạn không thay đổi được việc người khác học thế nào. Bản tự tổng kết chỉ so bạn với chính bạn: so với đầu học kỳ, so với học kỳ trước, so với điều bạn đã dự định.

Thay vì ghi con số, bạn có thể ghi theo mức độ hiểu: phần nào đã nắm chắc, phần nào làm được nhưng còn chậm, phần nào vẫn chưa hiểu. Cách ghi này cho bạn biết ngay học kỳ 2 cần ôn lại gì. Một môn có kết quả chưa như ý nhưng bạn biết chính xác hai chương mình còn hổng thì đó là một bản tổng kết tốt.

Với học sinh nhỏ tuổi hơn, phụ huynh có thể ngồi cùng con làm bản tổng kết này, nhưng nên để con tự nói và tự viết. Người lớn chỉ hỏi những câu gợi mở như "phần nào con thấy dễ hơn trước", "con muốn học kỳ sau làm gì khác". Tránh hỏi về thứ hạng trong lớp hay so với anh chị em, vì những câu đó biến bản tự nhìn lại thành một cuộc chấm điểm và khiến trẻ ngại nói thật.

Ví dụ giả định: một sinh viên năm hai

Một sinh viên năm hai (ví dụ giả định) viết phần thói quen: "Tự học khoảng 8 giờ mỗi tuần, ít hơn dự định 12 giờ; hiệu quả nhất buổi sáng ở thư viện, buổi tối ở phòng trọ hay bị phân tán." Con số 8 trên 12 tức là đạt khoảng hai phần ba dự định, không cần tính phần trăm cũng thấy rõ khoảng cách.

Phần ngoài giờ: "Làm thêm ba buổi tối mỗi tuần, khoảng 12 giờ, cộng thêm câu lạc bộ khoảng 3 giờ. Việc làm thêm giúp tự lo một phần chi phí nhưng trùng với thời gian tự học buổi tối." Phần chưa ổn: "Hai bài tập lớn nộp sát hạn vì để đến tuần cuối mới bắt đầu; nguyên nhân là không chia nhỏ việc từ đầu."

Ba việc cho học kỳ 2: "Một, chuyển hai buổi tự học sang sáng thứ Bảy và Chủ nhật ở thư viện. Hai, mỗi bài tập lớn chia thành ba mốc, mốc đầu trong tuần thứ hai sau khi nhận đề. Ba, giữ việc làm thêm nhưng giảm từ ba xuống hai buổi trong tháng ôn thi." Ba việc này đều nối thẳng với điều chưa ổn đã viết, và đều kiểm được: cuối học kỳ 2 nhìn lại là biết đã làm hay chưa.

Để ý rằng bản này không có câu nào về việc bạn cùng phòng học bao nhiêu giờ hay ai được kết quả cao hơn. Mọi con số đều là của chính người viết: giờ tự học, giờ làm thêm, số bài nộp sát hạn. Chính vì vậy mà ba việc cho học kỳ 2 mới thật sự là của người viết, không phải chạy theo ai. Nếu học kỳ 2 vẫn còn một bài nộp sát hạn, bản tổng kết sau sẽ cho thấy đã giảm từ hai xuống một, và đó đã là tiến bộ đáng ghi.

Lỗi hay gặp khi tự tổng kết

Viết như bản kiểm điểm. Nhiều bạn quen viết bản nhận xét nộp lớp nên mở đầu bằng "em xin tự nhận xét" và kết thúc bằng "em hứa sẽ cố gắng". Bản này không nộp ai, nên bỏ hết phần nghi thức, vào thẳng việc.

Chỉ nhìn kết quả thi. Kết quả thi chỉ là điểm cuối của cả học kỳ. Nếu chỉ nhìn nó, bạn sẽ bỏ qua thói quen hằng tuần, chính là thứ quyết định kết quả học kỳ sau.

Tự trách quá mức. Viết "bản thân quá lười, quá kém" không giúp gì. Mỗi điều chưa ổn cần một nguyên nhân cụ thể, và nguyên nhân cụ thể thì sửa được.

Đặt quá nhiều mục tiêu. Mười việc cho học kỳ 2 nghĩa là không việc nào được làm tới nơi. Ba việc là con số vừa đủ để nhớ và theo dõi.

Mục tiêu không kiểm được. Câu "học kỳ 2 sẽ chăm hơn" không có cách nào biết đã đạt hay chưa. Viết thành việc có thời điểm và số lần, như tự học hai buổi sáng cuối tuần.

Viết xong rồi cất. Bản tự tổng kết chỉ có ích khi được mở lại giữa học kỳ sau. Đặt lịch xem lại ngay khi viết xong.

Giữ bản tự tổng kết cho có ích

Viết xong một trang chỉ là nửa việc. Để nó thật sự giúp học kỳ 2, bạn làm thêm vài điều nhỏ:

  • Chụp lại hoặc chép ba việc cho học kỳ 2 vào chỗ hay nhìn thấy, như trang đầu sổ hoặc mặt trong bìa vở.
  • Hẹn một lần xem lại vào giữa học kỳ 2, chỉ mười phút: ba việc đó đang làm tới đâu.
  • Giữ bản này đến cuối năm học để so sánh với bản tổng kết học kỳ 2.
  • Nếu muốn, chia sẻ ba việc với một người bạn thân để cùng nhắc nhau, nhưng không cần chia sẻ cả trang.
  • Năm sau mở lại cả hai bản: bạn sẽ thấy rõ mình đã thay đổi những gì trong một năm.

Bản tự tổng kết không phải để tự trách hay tự khen. Nó là một tấm bản đồ nhỏ: mình đang ở đâu và học kỳ tới muốn đi về hướng nào.

Câu hỏi thường gặp

Tự tổng kết học kỳ cho bản thân có cần nộp cho ai không?

Không cần. Đây là bản viết cho chính bạn để nhìn lại và chuẩn bị cho học kỳ sau. Nếu lớp yêu cầu bản nhận xét hay bản tự đánh giá riêng, bạn có thể dùng bản này làm nháp để lấy ý.

Viết bản tự tổng kết mất bao lâu?

Khoảng một buổi tối, từ một đến hai giờ là đủ cho khung một trang. Nên viết ngay sau khi kết thúc học kỳ, lúc mọi chuyện còn nhớ rõ.

Có nên ghi kết quả từng môn bằng con số không?

Không bắt buộc. Ghi theo mức độ hiểu như đã nắm chắc, còn chậm hay chưa hiểu thường hữu ích hơn, vì nó chỉ ra ngay phần cần ôn lại ở học kỳ 2.

Học sinh tiểu học có tự tổng kết được không?

Được, với sự đồng hành của bố mẹ. Người lớn chỉ hỏi những câu gợi mở về điều con thấy dễ hơn trước và điều con muốn làm khác, để con tự nói, không hỏi thứ hạng hay so sánh với bạn.

Ba việc cho học kỳ 2 nên chọn thế nào?

Chọn những việc nối thẳng với điều chưa ổn bạn vừa viết, đủ nhỏ để làm được ngay từ tuần đầu và kiểm được vào cuối kỳ. Ví dụ chia bài tập lớn thành ba mốc, hay chuyển giờ tự học sang khung giờ hiệu quả nhất.

Học kỳ vừa rồi không như ý thì có nên viết không?

Càng nên viết. Một học kỳ không như ý có nhiều điều để học nhất, miễn là bạn tìm ra nguyên nhân cụ thể thay vì tự trách chung chung, rồi chọn ba việc thay đổi cho học kỳ sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138